Wskazówki metodyczne- scenariusz inscenizacji
Joanna Korzeniewska- Karaganda
 
 
TRADYCJE WIELKANOCNE-          
 
Scena udekorowana plakatem o tematyce wielkanocnej. Pośrodku stół wielkanocny przystrojony palmami, bukszpanem, koszykiem ze święconką, potrawami świątecznymi. Wokół stoją dzieci ubrane odświętnie. Nad stołem zawieszony gaik wykonany ze sztucznego bluszczu, wstążek i kolorowych pisanek.
Prowadzący:
Święta Wielkanocne kultura polska przez wieki obudowała wieloma zwyczajami i obrzędami. Wielkanoc jest przede wszystkim świętem religijnym. Jest to dzień Zmartwychwstania Pańskiego. Święta te poprzedza Niedziela Palmowa i Wielki Tydzień.
Dziecko I:
Niedziela Palmowa nosiła nazwę Niedzieli Kwietnej, bo zwykle przypada w kwietniu, kiedy pokazują się pierwsze kwiaty. Obchodzimy w tym dniu pamiątkę uroczystego wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy. W Niedzielę Palmową święci się w kościele palmy. Wielkość palmy miała znaczenie magiczne- wysoka zapewniała długie, szczęśliwe życie. Po powrocie z kościoła uderzano się palmą, przekazując w ten sposób jej życiową moc i mówiono: Palma bije, nie ja biję / Za tydzień- wielki dzień. / Za sześć noc- Wielka- Noc.
Dziecko II:
Najważniejszym obchodem liturgicznym jest Triduum Paschalne. Rozpoczyna się ono w Czwartek, a kończy w Niedzielę. W Wielki Czwartek Pan Jezus spożył ze swoimi uczniami Ostatnią Wieczerzę. Zapowiedział swoją mękę i śmierć.
Recytator I:
Był Wielki Czwartek- poranek kwietniowy, / Na czarnych polach topniał lód zakrzepły, / Śpiewał skowronek, wiatr chystał się ciepły / I ciepłe myśli napędzał do głowy.  (muzyka z kasety- nadejście wiosny)
I przed drewnianą, zamszoną dzwonnicą / I przed kościoła pochyloną ścianą / Dzisiaj lud Boży zgromadził się rano, / Bo każdy przyszedł z wielką tajemnicą: / Swe całoroczne i błędy i bóle / Wyznać u kratek do ucha plebana, / A w łzach, gdy ciężka zasklepi się rana, / Spożyć chleb życia przy Chrystusa stole.
Dziecko III:
Wielki Piątek to jedyny dzień w roku, w którym żaden z kapłanów, nawet Papież nie sprawuje Ofiary Mszy Świętej. W polskiej literaturze pięknej spotykamy znaczne ślady refleksji i zadumy nad tym niepojętym dramatem miłości Boga do człowieka. O męce i śmierci Pańskiej pisali między innymi Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Cyprian Norwid, Maria Konopnicka, Leopold Staff.
Dziecko IV:
Wielka Sobota jest dniem ciszy żałobnej. Przy Grobie Pańskim rozważamy mękę i śmierć Jezusa Chrystusa. Cały dzień i noc trwa adoracja Chrystusa w Grobie. Nieustanną wartę pełnią harcerze i strażnicy. Do godzin popołudniowych kapłani święcą pokarmy.
Prowadzący:
W wielkanocny poranek we wszystkich kościołach odprawia się tzw. Rezurekcję, czyli Mszę Świętą o Zmartwychwstaniu Pańskim, na którą radośnie i głośno nawołują dzwony.  (słychać dzwon z magnetofonu)
Recytator II:
Alleluja! Alleluja! Huczą dzwony. / W Zmartwychwstania dzień wyśniony / Alleluja! Alleluja! Szumią drzewa. / Alleluja! Alleluja! Serce śpiewa. / I człek każdy i stworzenie / Czuje sił swych odrodzenie / I dech wiosny w piersi wchłania / W dniu słonecznym Zmartwychwstania.
Prowadzący:
Na uroczyste śniadanie w Świąteczną Niedzielę prosi się znajomych i przyjaciół. Najważniejszym elementem śniadania jest dzielenie się święconym jajkiem. Towarzyszą temu wzajemne życzenia.
Recytator III:
Wielkanoc, Wielkanoc! / Wielka radość w sercu, / Gdy chodzisz po świcie / -kwitnącym kobiercu. / Na stole pisanki / Tęczą malowane, / Wśród zieleni trawy- / Cukrowy baranek. / Bazie w wazoniku, / Ciasta i wędliny. / Wielkanoc- i wielkie / Spotkanie rodziny. / Na bieli obrusa rozsiadły się baby. / Mazurek do tańca zaprasza rolady. / Wesołe pisanki jak kwiaty na stołach / Święconka z barankiem, stół wita i woła / Wielkanoc, Wielkanoc, Wielkanoc!  (wszyscy chórem)
Recytator II:
Na bieli obrusa świąteczne frykasy / Indyki, kurczęta, pieczone prosiaki, / Kiełbasy i szynki, sałatki, owoce. / Jeść będzie rodzina, jeść będzie do nocy. / Wielkanoc, Wielkanoc, Wielkanoc!  (wszyscy chórem)
Prowadzący:
Drugi dzień Świąt Wielkanocnych to tradycyjny śmigus- dyngus. Przeniesiemy się teraz na dawną polską wieś. (Scenę opuszczają uczestnicy wielkanocnego śniadania. Jako pierwsze pojawiają się krakowianki, potem dyngusiarze ciągnący za sobą wózek z tekturowym kogutkiem i palmami. Wszyscy przebrani w stroje ludowe).
Dyngusiarze: (śpiewają na melodię krakowiaka)
Święta idą, święta, Święta Wielkanocne, wszystkim tu składamy życzenia gorące.
Krakowianka I:
Co za przebierańcy tu do nas przybyli?
Dyngusiarz I:
Dyngusiarze przyszli, żeby czas umilić.
Dyngusiarz II:
Na te święta radosne przynosimy wam wiosnę!
Dyngusiarz III:
Wózek dyngusowy mamy i z nim widowisko damy.
Krakowianka II:
A do czego taki wózek paradny?
Dyngusiarz I:
Był taki obyczaj dawny: Na wsi w lany poniedziałek, chłopcy wodą oblewali. Chodząc z wózkiem dyngusowym życzenia wszystkim składali. Śpiewali ludowe pieśni, bliską wiosnę przywołując i za udane przyśpiewki drobne datki inkasując.
Krakowianka II:
A po co ten kogut na przedzie wózka?
Dyngusiarz II:
A niezwykły jest to kurek. / Skrzydła z dykty ogon z piórek. / Grzebieniasty. Kolorowy. / Wielkanocny. Dyngusowy!
Krakowianka III:
Co zza koguta wystaje?
Dyngusiarz III:
To są palmy przewspaniałe! Zrobione z wierzbowych gałązek, z suszonych kwiatów i wstążek. Dajemy wam palmy w darze, bo tak stary zwyczaj karze! Bo dawno temu wierzono, że palmy złe moce odgonią.
Krakowianka I:
A co jeszcze macie w wózku, dyngusiarze?
Dyngusiarz I:
Jajka są w koszyku, zaraz wam pokażę... Jedne kolorowe- zwane są kraszanki, a skrawkami papieru zdobne- nalepianki. Są też w wosku maczane, potem malowane... Albo farbowane i wydrapywane... To są właśnie pisanki!
Krakowianka II:
A skąd tradycja pisania jajek?
Dyngusiarz II:
Ze starych wierzeń- tak mi się zdaje... Jajko magiczną rolę pełniło. Życie się bowiem z niego rodziło. Symbolem mocy jest w wierzeniach, ziemię pobudza do rodzenia.
Dyngusiarz III:
Tradycja malowania z Wielką Nocą też jest powiązana. W Niedzielę Wielkanocną święta Magdalena szła odwiedzić grób Zbawiciela. W koszu niosła jajka uczniom Jezusa. Nagle na drodze spotkała zmartwychwstałego Chrystusa. Bardzo się uradowała i spostrzegła ze zdziwieniem, że z radości jajka w koszu przybrały kolor czerwieni! Tak legenda stara głosi. Na pamiątkę wydarzenia malujemy odtąd jajka i nosimy do święcenia.
Krakowianka III:
Pisanki to zwyczaj wspaniały, kiedyś panny chłopcom pisanki dawały.
Dyngusiarz I:
My też w wózku mamy niespodziankę miłą. Śmigus- dyngus będzie, główki się umyją. (Piosenka z kasety pt.Dyngus)
Dyngusiarz II:
Śmigus- dyngus! / Śmigus- dyngus!... / Staropolskim obyczajem / W wielkanocny poniedziałek / Oblewamy się nawzajem.
Dyngusiarz III:
Miły zwyczaj śmigus- dyngus! / Bo pośród życzeń radosnych / Przynosi nam w podarku / Uśmiech wiosny.
(Chłopcy wyciągają polewaczki, kierują się z wózkiem w stronę dziewczynek i lekko kropią je wodą. Dziewczynki z piskiem uciekają)
Dyngusiarz I:
Pokropię Swietę, sprawi to woda, że zawsze będzie piękna i młoda.
Dyngusiarz II:
Nataszę też pokropić muszę, żeby nie miała w nosie muszek.
Dyngusiarz III:
Na Helenę także pryśnie kropelka, żeby nam była jak perełka!
Dyngusiarz I:
Polej inne też dziewczyny by miały radosne miny!
Krakowianka I:
Za to miłe oblewanie macie jajka malowane. (Wkłada dyngusiarzom do koszyka pisanki)
Dyngusiarze: (odchodzą z kurkiem, machają czapkami i śpiewają na melodię krakowiaka)
Święta wkrótce, święta, Święta Wielkanocne, wszystkim tu składamy życzenia gorące. Zdrowia, pomyślności no i miłych gości, wspaniałej pogody, dyngusowej wody.
Prowadzący:
Wielkanocne obyczaje / Wszyscy dobrze znamy, / Pamiętamy o nich, / Gdy przy stole się zbieramy. / Siada mama przy stole, a przy mamie- tata. / I my. / Wiosna na nas / Zza firanek zerka, / A pstrokate pisanki / Chcą tańczyć oberka. / Wpuśćmy wiosnę, / Niech słońcem / Zabłyśnie nad stołem / W Wielkanocne świętowanie / Jak wiosna wesołe.
(na zakończenie wszyscy śpiewają piosenkę Skaldów pt.Wiosna)
 
 
Literatura: R. Przymus, Inscenizacje pełne radości dla klas I-III, Łódź 1995, Juka; R. Przymus, Uroczystości pełne radości dla klas I-III, Łódź 1994, Juka; B. Krzywobłocka, Stare i nowe obyczaje; A. Maj, M. Nawrocka, E. Sorbian- Kadraś, M. Stępień, Inscenizacje Zabawy ruchowe dla klas 1-3, Warszawa 2000, Żak; J. Madejska, Obrzędy, zwyczaje Wielkanocne Polski- artykuł; Rozśpiewana szkoła- piosenki dla klas1-2-3; H. Metera, Pokochaj polską mowę, Lublin 1992; H. Metera, Czytam po polsku, Lublin 2001+ kaseta dźwiękowa; CD z piosenkami Skaldów.
 
 
Hosted by uCoz